Przez obszar dzisiejszej gminy Kępice przebiegała jedna droga o znaczeniu państwowym – obecna droga wojewódzka nr 209, łącząca Warszkowo z Bytowem. Drugi ważny trakt prowadził z Ustki i Słupska przez Miastko do Szczecinka, omijając jednak teren naszej gminy. Jego przebieg, wytyczony w XVIII wieku, zasadniczo nie zmienił się do dzisiaj i odpowiada obecnym drogom krajowym nr 21 i 20.
W 1870 roku rozpoczęto starania o budowę bezpośredniego połączenia kolejowego między Sławnem, Miastkiem i Człuchowem. Minister Handlu i Robót Publicznych zdecydował jednak o wyborze wariantu, który nie obejmował połączenia Miastka z Człuchowem. Na uruchomienie tej trasy mieszkańcy regionu musieli czekać jeszcze 32 lata.
Lokalne drogi, między innymi z Kępic do Miastka przez Dretyń oraz z Barcina do Łosina, były utwardzone jedynie w obrębie miejscowości, przez które przebiegały. Podróżowanie nimi było utrudnione, a po intensywnych opadach niektóre odcinki stawały się niemal nieprzejezdne.
Kolej potrzebna rozwijającej się gospodarce.
W regionie rozwijał się przemysł. W Kępicach działały zakłady związane z przerobem żelaza oraz młyny, natomiast Barcino było znane z produkcji białej cegły. Duże znaczenie miała również eksploatacja lasów należących do rodzin von Bismarcków i Hohenzollernów.
Dotychczasowy transport nie pozwalał na sprawny przewóz drewna, materiałów budowlanych ani wyrobów miejscowych zakładów. Odpowiedzią na te potrzeby stała się budowa linii kolejowej łączącej Szczecinek ze Słupskiem oraz powiązanej z nią trasy prowadzącej przez Sławno do Darłowa. Linie wytyczono w taki sposób, aby możliwie dobrze odpowiadały potrzebom gospodarczym regionu.
Trudna budowa linii.
Budowę rozpoczęto w drugiej połowie 1871 roku. Prace stanowiły duże wyzwanie ze względu na ukształtowanie terenu i panujące warunki gruntowe. Pofałdowany krajobraz, znaczne różnice wysokości oraz liczne bagna i torfowiska wymagały wykonania głębokich wykopów i wysokich nasypów.
Ślady tych prac widoczne są do dziś. Na trasie ze Słupska do Szczecinka znajdują się długie proste, miejscami ciasne łuki oraz liczne odcinki o znacznym nachyleniu. Pomimo niewielkiej korekty przebiegu torów w okolicach Korzybia, przeprowadzonej w latach 1920–1925, linia nadal biegnie niemal tym samym śladem co w chwili jej uruchomienia.
Odcinek ze Szczecinka do Ustki, prowadzący przez Korzybie i Słupsk, został oddany do użytku 1 października 1878 roku. Niespełna półtora miesiąca później, 15 listopada 1878 roku, uruchomiono również linię z Korzybia przez Sławno do Darłowa.
Wpływ Ottona von Bismarcka.
Duży wpływ na wytyczenie linii miał Otto von Bismarck – właściciel majątku w Warcinie. Był także związany z Barnowcem w okolicach Kołczygłów, gdzie wychowywała się jego przyszła żona, Johanna von Puttkamer.
Kolej była potrzebna Bismarckowi przede wszystkim do transportu drewna pozyskiwanego w należących do niego lasach oraz do obsługi prowadzonej działalności gospodarczej.
O powstaniu linii zdecydowały zatem przede wszystkim względy gospodarcze. Kolej umożliwiła szybszy i bardziej niezawodny transport towarów, a z czasem zaczęła odgrywać również ważną rolę w komunikacji pasażerskiej.
Kolej na terenie gminy Kępice.
Na obszarze dzisiejszej gminy funkcjonowały następujące stacje, przystanki i ładownie:
- Przytocko – przystanek osobowy oraz ładownia.
- Ciecholub – stacja kolejowa z ładownią, umożliwiająca mijanie się pociągów pasażerskich i towarowych. Sprawowała również nadzór nad ładownią w Przytocku.
- Biesowice – przystanek osobowy.
- Kępka – przystanek osobowy.
- Kępice – stacja kolejowa z ładownią, przystosowana do obsługi i formowania pociągów towarowych o długości około 500–600 metrów.
- Osieczki – niewielka ładownia leśna, zlokalizowana przy przejeździe kolejowym i nieistniejącym już budynku kolejowym. Jako jedyny z wymienionych obiektów nie przetrwała II wojny światowej.
- Korzybie – największa stacja na terenie obecnej gminy. Posiadała własną lokomotywownię i wagonownię, a w okresie największego rozwoju umożliwiała wyjazd pociągów w pięciu kierunkach: do Bytowa, Polanowa, Sławna, Słupska i Szczecinka.
Budowa kolei zmieniła możliwości transportowe regionu i stworzyła warunki do dalszego rozwoju miejscowych zakładów oraz gospodarki leśnej. Pozostałości dawnej infrastruktury, przebieg torów i układ stacji do dziś przypominają o gospodarczym znaczeniu tej linii.
O autorze
Jakub Wilhelm – pochodzący z Korzybia kolejarz, nauczyciel zawodu w Technikum Kolejowym im. Mikołaja Kopernika w Bydgoszczy, miłośnik kolei i pasjonat historii rodzinnych stron.
